«توافق خیالی» بایدن در مذاکرات وین !


به گزارش الف؛ پایگاه خبری “اینترسِپت” در گزارشی، ضمن اشاره به بن‌بست و رکودِ جاری در چهارچوب معادله احیای “توافق برجام”، “جو بایدن” رئیس جمهور فعلی آمریکا را به دلیل انفعالش در این رابطه سرزنش می کند. به نظر نویسنده اینترسِپت «تردیدی نیست که اگر بایدن نتواند به وعده خود مبنی بر احیای توافق “برجام” جامه عمل بپوشاند، ویدوئویی که اخیرا از وی پخش شد و او را در حال دست دادن با فردی نامرئی نشان می داد، عملا به تصویر نمادینِ دوره ریاست جمهوری وی، با سیلی از ناکامی های دیپلماتیک تبدیل خواهد شد!» 

اینترسپت به این نکته اشاره می کند که این ترامپ بود که عملا “قرص های سمی” را وارد معادله اتمی برجام کرد با این حال، این بایدن است که به نوعی سعی داشته و دارد تا ایران را وادار کند که این قرص های سمی را بخورد

پایگاه خبری اینترسِپت در این رابطه می نویسد:

«اخیرا در قالب یک ویدئوی کوتاه که به نحو گسترده ای در جهان دیده شده، جو بایدن رئیس جمهور آمریکا در جریان سخنرانی خود در کارولینای شمالی، مردم آمریکا را به اتحاد با یکدیگر فراخواند. وی در پایان سخنان خود، از میکروفن رو برگرداند و گویی با یک شخصیت خیالی دست داد. این ویدئو، تا حد زیادی مایه سرگرمی بسیاری از مخالفان و منتقدان جو بایدن شد و آن ها این ویدئو را سندی بر آنچه زوال عقل بایدن می خوانند، خطاب کرده اند. این در حالی است که حامیان بایدن شدیدا با یکچنین تفسیری مخالفت کرده اند. 

خواه ویدئوی مذکور نشانه ای از وخیم شدن سلامت ذهنی بایدن باشد یا خیر، ثبت این تصویر در قاب دوربین ها که وی با فردی نامرئی(خیالی) دست می دهد، در نوع خود می تواند استعاره مناسبی از سِیلی از ناکامی هایی باشد که وی از زمان به دست گرفتن قدرت در آمریکا به عنوان رئیس جمهور این کشور، به طور خاص در عرصه سیاست خارجی این کشور تجربه کرده است. در صدر لیست ناکامی های بایدن در حوزه مذکور نیز عدم عمل و تعهد وی به وعده مهم انتخاباتی اش مبنی بر احیای “توافق برجام” به چشم می خورد. دقیقا در همین نقطه است که عملکرد بایدن در مورد مساله مذکور، تا حد زیادی شبیه به دست دادنش با فردی خیالی است: بایدن مدام از اراده و تمایلش از احیای برجام سخن می گفت اما عملا شرایط را به سمتی پیش برده که در آن سوی میز هیچکس نیست تا این امر محقق شود. با این حال، بر خلاف حملات مکرر به بایدن مبنی بر اینکه وی سلامت عقلی و ذهنی ندارد، در مورد مساله برجام و احیای آن، باید گفت که وی دل و جرات کافی را نداشت. 

سال 2018، “دونالد ترامپ” رئیس جمهور سابق آمریکا این کشور را از توافق اتمی برجام به صورت یکجانبه خارج کرد و سِیلی از تحریم ها را علیه تهران وضع کرد. پس از وی، جو بایدن به طور خاص در دوره تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا وعده داد که خیلی زود این اشتباه ترامپ و دولت وی را تصحیح کند و آمریکا را بار دیگر به توافقی باز گرداند که تا حد زیادی برنامه اتمی ایران را تحت نظارت قرار می داد(و در عین حال برخی تحریم های اقتصادی علیه ایران را نیز لغو می کرد). 

در نگاه اول، پیروزی بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و اقدام احتمالی او در بازگرداندن کشورش به توافق برجام، یک اقدام و موفقیت ساده به نظر می رسید. در واقع، آمریکا با این اقدام خود عملا سیاست خارجی خطرناک ترامپ در مواجهه با ایران را اصلاح می کرد. با این حال، بایدن پس از گذشت بیش از یک سال از حضور در کرسی قدرت به عنوان رئیس جمهور آمریکا، به نحو قابل توجهی در عمل به وعده اش شکست خورده و ناکام بوده است. حتی عجیب اینکه بایدن بر خلاف وعده هایش، عملا رویکرد و رویه ترامپ را در مساله ایران در پیش گرفته است. مساله ای که موجب شده تا توافق اتمی برجام اکنون در آستانه فروپاشی قرار گیرد و سرزنش ها و نکوهش‌ها در این زمینه نیز فقط و فقط معطوف به جو بایدن است. 

بن بست جاری در مذاکرات اتمی ایران(مذاکرات وین)، بر اساس آنچه منابع خبری می گویند تا حد زیادی ریشه در چالشی دارد که دونالد ترامپ آن را به معادله اتمی ایران تزریق کرده است: قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان های تروریستی وزارت خارجه آمریکا. انجام این اقدام از سوی دولت ترامپ در سال 2019، به طور مسقیم به توافق هسته ای ایران ارتباطی نداشت با این حال، این اقدام وی عملا روند احیای توافق برجام را تا حد زیادی غیرممکن کرد. 

بنا بود تا ایران در نتیجه توافق هسته ای برجام، از مزایای اقتصادی قابل توجهی در بحث جذب سرمایه گذاری‌های خارجی و تجارت برخوردار شود تا با استفاده از آن ها، بهبود قابل توجهی را در اقتصاد خود ایجاد کند. با این حال، اقدام دولت ترامپ در تعیین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان یک سازمان تروریستی موجب شد تا با توجه به قدرت و فعالیت های اقتصادی این نهاد ایرانی، شرکت های غربی در تجارت با ایران، با محذوریت های زیادی رو به رو شوند و عملا فضای مناسبی نیز برای بهانه جویی های احتمالی غرب جهت تخفیف و تضعیف امتیازات و منافع ایران در قالب معادله برجام فراهم شود. به بیان دیگر، دولت ترامپ عملا با این اقدام خود سعی کرد تا راهِ دسترسی ایران به مزایای اقتصادی برجام را به کل سَد کند. در این راستا، ایران از دولت بایدن درخواست کرده تا هر چه سریع تر اقدام اشتباه دولت ترامپ را اصلاح و سپاه پاسداران را از لیست سازمان های تروریستی آمریکا خارج کند. درخواستی که با موافقت دولت بایدن رو به رو نشده است. این دولت به طور خاص تاکید کرده که اگر ایران می خواهد یکچنین اتفاقی بیفتد، تهران نیز باید امتیازاتی را ورای توافق برجام به غرب اعطا کند. در این چهارچوب، اینطور به نظر می رسد که شماری از مخالفان جدی ایران در منطقه نظیر اسرائیل و عربستان سعودی نیز، شدیدا در حال لابی کردن و تلاش جهت تخریب توافق برجام و عدم احیای آن هستند. در این رابطه حتی “نفتالی بنت” نخست وزیر اسرائیل نیز ابراز امیدواری کرده که همین مساله یِ خروج نام سپاه از لیست سازمان های تروریستی آمریکا، به نقطه شکست مذاکرات بدل شود و عملا فرایند احیای برجام را با ناکامی و فروپاشی رو به رو کند. 

قرار دادنِ نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لیست سازمان های تروریستی آمریکا، تا حد زیادی اقدامی نمادین از سوی واشینگتن بوده است. سپاه حتی قبل از این مساله نیز هدف تحریم های گسترده دولت آمریکا قرار داشت. با این حال، این اقدام به طور خاص به مردم عادی ایران هم ضربه می زند. مردمی که برخی از آن ها بعضا به دلیل طی کردن دوره نظام وظیفه خود در سپاه پاسداران، با برخی محدودیت های بین المللی رو به رو شده و می شوند. درست به همین دلیل است که گفته می شود صدها ایرانی اکنون به صورت ناخواسته در لیست تروریستی آمریکا قرار دارند و تا زمانی هم که سپاه از لیست سازمان های تروریستی آمریکا خارج نشود، همچنان با این چالش رو به رو خواهند بود.

البته که در این میان مولفه غرور ایرانیان نیز مطرح است. آن ها مایل نیستند که یک شاخه رسمی نظامی این کشور در لیست سازمان های تروریستی قرار داشته باشد. از سویی، همانطور که پیشتر نیز اشاره شد، آمریکا با قرار دادن نام سپاه در فهرست مذکور، عملا ایران را از کسب امتیازات و منافع اقتصادی که قانونا باید از آن ها در چهارچوب معادله برجام برخوردار شود نیز محروم کرده است(سپاه سال هاست که به دلیل تحریم‌های غرب علیه ایران، در پروژه های اقتصادی سنگین این کشور حضوری فعال دارد). 

به یاد داشته باشیم که توافق اتمی برجام با هدف جلوگیری از اوج گیری بحران ها در منطقه خاورمیانه به امضا رسید. با این حال، با توجه به نقض صریح این توافق از سوی دولت ترامپ که با مخالفت جدی دیگر متحدان آمریکا در قالب توافق مذکور نیز همراه بود، دولت بایدن به راحتی می توانست بار دیگر به چهارچوب توافق مذکور بازگردد. با این همه، بایدن تعلل کرد و از انجام این اقدام خودداری نمود. بدترین جنبه این مساله این است که بایدن به نحو قابل توجهی می توانست مانع از اوج گیری مجدد مناقشه اتمی ایران و رسیدن آن به نقطه نامطلوب کنونی شود. 

تردیدی نیست که اگر بایدن نتواند به وعده خود مبنی بر احیای توافق برجام جامه عمل بپوشاند، ویدئویی که اخیرا از وی پخش شد و او را در حال دست دادن با فردی نامرئی(خیالی) نشان می داد، عملا به تصویر نمادین دوره ریاست جمهوری او با سیلی از ناکامی های دیپلماتیک تبدیل خواهد شد.»