خواندن تاریخ | مشکلات اکولوژیکی تهران در یک قرن پیش


خبرگزاری فارس – امین رحیمی: «کلود آن» در تابستان 1288 در دوران مبارزات مشروطه به تهران آمد. او از گرمای هوا و کم بارانی آن تابستان شگفت زده شده بود که البته جای تعجب ندارد و از وضعیت تهران، هوای غبارآلود و وضعیت معیشتی روزمره مردم نیز توضیحات جدید و ارزشمندی دارد. قسمت زیر از گزارش کلود آنه از سفرش به تهران را بخوانید: «تصور کنید از دو ماه پیش حتی یک قطره باران در تهران نباریده بود و در این دو ماه مردم مدام در رفت و آمد بودند.

از ساعت 5 صبح یک رشته شتر و قاطر گرد و غبار به هوا برافراشتند … صفوف سربازان نیز ابر غلیظی از زمین نرم و غبارآلود را به هوا برافراشتند و هزاران نفر در زمین به زمین افتادند. خیابان های بدون سنگفرش و سنگفرش.

به این ترتیب در این ماه های گرم، گرد و غبار چهره شهر را می پوشاند. اشک چشم، غرغر دندان ها، خروپف گلو، سرفه قفسه سینه. آدمی از غم و اندوه بی اختیار به سخنان محکم کتاب مقدس می اندیشد که واقعاً فقط در شرق یافت می شود: ای انسان فطرت تو از خاک و بازگشتت معلوم است…

یک گروه سرایدار خیابان لاله‌خزار را جارو می‌کنند و دیگری آب می‌ریزند…

تهران با وجود اینکه منابع آبی بسیار خوبی دارد اما یکی از غبارآلودترین شهرهای جهان است… خار آبپاش همچنان پوسته ای از پوست گوسفند دارد که آن را از جویبارهای زیرزمینی پر می کند و سپس در دو ضربه متوالی محتویاتش را به زمین می پاشد. بعد چند لحظه می ایستد و کمی فکر می کند، پاکی به خود یا دوستش سیلی می زند و آرام و با فرصت کارش را از سر می گیرد و هیچ وقت در کارش عجله نمی کند…

در هر صورت ساعت 18 در خیابان لاله زار گرد و غبار کمتری نسبت به خیابان های علا الدوله، ناصریه و الماسیه وجود دارد. این خیابان محل اجتماع مردم تهران است. گاری هایی که از این خیابان به سمت شمال شهر حرکت می کنند، مردم نجیب و ثروتمند تهرانی و اروپایی را به گوشه های دنج و خنک شمیران می برند…

«بعضی از مردم تهران با ظرافت و مهارت پشت به دیوار پشت پا می‌نشینند و با ناخن گردوهای درشت را پوست می‌کنند…»