یارانه نقدی بهتر است یا سبد کالا؟


دکتر حسین درودیان (اقتصاددان و استاد دانشگاه) در برنامه این هفته عیار شبکه افق سیما با اشاره به مزایا و معایب اختصاص ارز 4200 تومانی به تولیدکنندگان اظهار کرد: ارز 4200 تومانی تا حدی از مصرف‌کننده حمایت کرد مثلا با توجه به اینکه قیمت جهانی گندم حدود 12 هزار تومان است، یک نان بربری فقط 6 هزار تومان آرد می‌برد نه اینکه قیمت فروش آن 2 هزار تومان باشد.
وی افزود: البته در مورد قاچاق آرد اغراق شده، زیرا شبکه توزیع آرد ما به گونه‌ای نیست که بتوان مقدار زیادی را قاچاق کرد، ولی در مورد روغن، قضیه فرق می‌کند.
این اقتصاددان با بیان اینکه ارز 4200 تومانی برای نهاده‌های دامی با اینکه برای تولیدکننده دو برابر تمام شده ولی روی قیمت مصرف‌کننده تاثیرگذار بود گفت: برنامه دولت برای ارائه یارانه به مصرف‌کننده نهایی، روی کاغذ درست است ولی جزئیات وجوه اجرایی موضوعات است که تفاوت را ایجاد می‌کند.
وی ادامه داد: اینکه در قضیه ارز 4200 تومانی به دنبال تغییر باشیم را کار درستی می‌دانم ولی به نظرم بهتر بود روش‌های تدریجی استفاده می‌شد؛ به نظرم این کار ساده بود، کار پیچیده وقتی است که با جریان‌های ذینفع در دیگر عرصه‌ها درگیر شوند مثلا در بحث مالیات که سختی بیشتری دارد.
درودیان خاطرنشان کرد: به نظرم بهترین نوع حمایت می‌تواند شامل یک سبد کالا برای خانواده‌های هدف باشد چون ارزش‌گذاری اجتماعی بیشتری دارد و روی رابطه دولت – ملت تاثیر مثبت می‌گذارد. البته تئوری اقتصاد از پرداخت نقدی دفاع می‌کند چون ممکن است برخی، آن کالاهای انتخاب شده را نخواهند.
او افزود: حذف ارز 4200 تومانی مقدمه‌ای بر کارهای اقتصادی دیگر نیست ولی اصل آن می‌تواند موجب جرأت و جسارت دولت و حرکت به سمت کارهای جدی‌تر شود.

خاطره بد ایرانی‌ها از یارانه نقدی
دکتر میثم مهدیار (پژوهش‌گر اجتماعی) دیگر مهمان این برنامه بود؛ او به زمینه‌های تاریخی اقتصاد مبتنی بر انحصار و واردات در ایران اشاره و اظهار کرد: تراز اقتصادی ایران به طور کلی بعد از صفویه رو به منفی شدن حرکت کرده و طبقه‌ای اقتصادی و اجتماعیِ وارداتی در کشورمان شکل گرفت که سود آنها در واردات بوده است البته اکتشاف و فروش نفت، این قضیه را پیچیده‌تر کرد.
وی با بیان اینکه پشت تصمیم ارز 4200 تومانی یک دولت و یک فرد نیست افزود: در واقع تداوم طبقه اجتماعی مذکور است که اقتضاء وجودی‌اش، چنین چیزی را ایجاب می‌کند؛ و بهشتی را برای همان طبقه ایجاد کرده هر چند برای مردم هم نفع‌هایی داشته است.
مهدیار ادامه داد: یارانه نقدی از سال 89 واریز شده و ثابت مانده ولی میزان تورم افزایش چشمگیری داشته، بنابراین این نوع یارانه خاطره بدی برای مردم ایران به شمار می‌رود.
این پژوهشگر اجتماعی گفت: به نظرم مصوبه مجلس در مورد حذف ارز 4200 تومانی کامل بود و طرح جدید دولت بهتر از آن نیست.
وی تصریح کرد: توضیحات تلویزیونی رئیس جمهور تاثیرگذاری رسانه‌ای خوبی داشت ولی اینکه آیا مردم هم به طور کامل پذیرفته‌اند یا نه در افکارسنجی‌های روزهای آینده مشخص می‌شود.