آنتی اکسیدان ها و نحوه عملکرد آنها دکتر رضا اطمینانانی ، متخصص تغذیه از اصفهان


انواع آنتی اکسیدان ها و نحوه عملکرد آنها

این مقاله از وب سایت دکتر اطمینانانی ، متخصص تغذیه در اصفهان ، توضیح می دهد که آنتی اکسیدان ها چیست و چگونه کار می کنند. نقش مفید آنها نیز مورد بحث قرار خواهد گرفت. بیشتر آنتی اکسیدان هایی که در این مقاله مورد بحث قرار می گیرد با غذا وارد بدن می شود و برخی نیز در خود بدن تولید می شوند. مطالعه هر آنتی اکسیدان خاص برای آشکار کردن خواص آنتی اکسیدانی آن کافی نیست. آنتی اکسیدان های مختلف همزمان در بدن انسان عمل می کنند. از سوی دیگر ، آنتی اکسیدان ها تنها در غذا یافت نمی شوند ، اما انواع آنها به صورت ترکیبی در غذا یافت می شوند. همچنین ، آنتی اکسیدان ها به صورت گروهی فعال هستند ، نه تنها. به همین دلیل ، خوردن غذاهای سالم بیشتر از مکمل های آنتی اکسیدانی توصیه می شود.

ویتامین C (اسید اسکوربیک)

نقش ویتامین C امروزه به خوبی شناخته شده است. ویتامین C – یکی از معروف ترین ویتامین ها ؛ بنابراین ، مقدار زیادی از این ویتامین در جهان متمدن مصرف می شود که به آن مکمل های روزانه می گویند. از زمان فرضیه نقش این ویتامین در سرماخوردگی ، استفاده از مکمل های ویتامین C به طور پیوسته در حال افزایش است. در دهه 1960 ، ایالات متحده معتقد بود که مصرف مکمل های ویتامین C باعث بهبود سلامتی و افزایش طول عمر می شود.
ویتامین C نه تنها یک ویتامین است ، بلکه یک آنتی اکسیدان قوی نیز هست. این ویتامین می تواند رادیکال های آزاد و اکسیدان ها را جذب کند. همچنین از آسیب اکسیداتیو به دیواره سلولی و همچنین اکسیداسیون لیپوپروتئین ها مانند LDL جلوگیری می کند و نقش مهمی در ویتامین E ایفا می کند. ویتامین C به تنهایی نقشی اثبات شده در پیشگیری از بیماری های قلبی ندارد.

این ویتامین می تواند خطر ابتلا به آب مروارید را کاهش دهد. همچنین در برخی از مطالعات حیوانی ، نقش ضد سرطانی ویتامین C مشاهده شده است ، اگرچه فقط ویتامین C نقش محرک و مکمل را در این فرایند ایفا می کند ، اما توصیه می شود به جای ویتامین C از ترکیب متوازن آنتی اکسیدان ها استفاده کنید. ویتامین C نقش مهمی در پیشگیری از سرطان دارد. سرطان تخمدان و پروستات). در سال 1999 ، میزان توصیه شده ویتامین C برای پیشگیری از سرطان دو تا سه برابر افزایش یافت. محققان معتقد بودند که مصرف روزانه باید از 60 میلی گرم به 100 به 200 میلی گرم افزایش یابد. اما محققان دیگر معتقدند که مصرف روزانه مقدار زیادی ویتامین C مانند 200 میلی گرم در روز می تواند مشکلاتی را ایجاد کند.

ویتامین E

مدتهاست که اهمیت ویتامین E در رژیم غذایی مشخص شده است. اما در سال های اخیر ، دانشمندان نقش خود را در پیشگیری از برخی بیماری ها مانند بیماری های قلبی گزارش کرده اند. برخی دیگر معتقدند که دوز روزانه فعلی ویتامین E پاسخگوی نیاز بدن نیست و 100 میلی گرم در روز را توصیه می کنند. با این حال ، بحث های زیادی در مورد نتایج آزمایش های اضافی انجام شده است. مطالعات نشان داده است که ویتامین E برای اثر بخشی بیشتر به کمک آنتی اکسیدان های دیگر مانند ویتامین C و کاروتن نیاز دارد. ویتامین E ترکیبی از مولکول های شیمیایی است که در دانه ها و قسمت های سبز سبزیجات یافت می شود. این ویتامین به دو گروه توکوفرول و توکوترینول تعلق دارد. خواص ویتامین و آنتی اکسیدان این دو مولکول متفاوت است.

همه این مولکول ها چربی هستند و ثبات بالایی در محیط های چرب دارند. به دلیل ماهیت لیپیدی ویتامین E ، این ویتامین در قسمتهای چربی سلولها مانند غشای سلولی و همچنین در لیپوپروتئینها تجمع می یابد و از اکسیداسیون لیپیدها و حمله رادیکالهای آزاد جلوگیری می کند. اثر ویتامین E با مصرف ویتامین C افزایش می یابد. ویتامین C از فعال شدن ویتامین E پس از حمله رادیکال های آزاد جلوگیری کرده و آن را به حالت اولیه بدون اکسیداسیون تبدیل می کند. ویتامین E در جلوگیری از تشکیل پلاکت در خون م ؛ثر است. بنابراین ، نقش آن در بیماریهای قلبی عروقی مورد توجه قرار گرفت.

آنتی اکسیدان ها و نحوه عملکرد آنها  متخصص تغذیه اصفهان


بیشتر بدانید: آلرژی غذایی


مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که بین مصرف ویتامین E و کاهش بیماری عروق کرونر قلب ارتباط وجود دارد. در میان بیمارانی که دچار یک حمله قلبی شدند ، میزان مرگ و میر در گروهی با سطوح بالای آنتی اکسیدان کمتر بود. در ایالات متحده ، مطالعات نشان داده است که مصرف روزانه مکمل های ویتامین E خطر ابتلا به سرطان (به استثنای سرطان ریه) را کاهش می دهد. همچنین نشان داده شده است که مکمل های ویتامین E می توانند سیستم ایمنی بدن را پس از واکسیناسیون تقویت کنند. سطوح بالای ویتامین E را می توان از غذاهایی مانند سبزیجات برگ سبز بدست آورد. این سبزیجات همچنین منبع غنی روغن هستند. ترکیب ویتامین E و روغن های خوراکی برای جلوگیری از تجزیه اکسیداتیو چربی ها یکی از جالب ترین مسائل تغذیه ای است.

کاروتنوئیدها

امروزه نقش تغذیه ای میوه ها و سبزیجات با رنگ روشن ثابت شده است. وجود کاروتنوئیدها در میوه ها و سبزیجات احتمالاً دلیل تأثیرات مفید تغذیه ای این محصولات است. رنگ هویج ، پرتقال ، گوجه فرنگی و کلم بروکلی سبز به دلیل وجود کاروتن است. کاروتنوئیدهای مختلفی شناسایی شده اند که برخی از آنها مانند بتاکاروتن می توانند به رتینول یا ویتامین A تبدیل شوند. از آنجا که ویتامین A یکی از ویتامین هایی است که فرد به آن نیاز دارد ، دریافت بتاکاروتن کافی نقش مهمی در سلامتی افراد دارد. بدن اخیراً نقش سایر کاروتنها مانند دانه های قرمز لیکوپن در گوجه فرنگی و لوتئین در کلم بروکلی مورد توجه قرار گرفته است.

بیش از 600 نوع مختلف ترکیبات کاروتنوئیدی وجود دارد که مهمترین آنها بتاکاروتن ، آلفا کاروتن ، لیکوپن ، لوتئین و کریپتوکسانتین است. معروف ترین کاروتنوئید بتاکاروتن است که ابتدا از هویج استخراج شد. به دلیل ماهیت چربی مولکولهای کاروتنوئید ، این مولکولها در غشاها و چربیها تجمع می یابند. بنابراین نیاز به اکسیدان ها وجود دارد. مطالعات نشان داده است که کاروتنوئیدها با جذب رادیکال های آزاد و اکسیژن می توانند نقش اکسید کننده را ایفا کنند. کاروتنوئیدها همچنین در پردازش ویتامین E م areثر هستند. در آزمایشگاه ، کاروتنوئیدها می توانند رشد تومور را کاهش داده و فعالیت جهش زایی را به حداقل برسانند.

همچنین نشان داده شده است که تغذیه حیوانات آزمایشگاهی سرشار از کاروتنوئیدها می تواند سرطان آنها را کاهش دهد. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که بتاکاروتن همچنین می تواند عملکرد ایمنی را در افراد مسن و بیماران مبتلا به ایدز تقویت کند. همچنین نشان داده شده است که کاروتنوئیدها به دلیل فعالیت آنتی اکسیدانی می توانند از رشد پلاک های قلبی عروقی جلوگیری کنند. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که مصرف زیاد میوه ها و سبزیجات غنی از بتاکاروتن می تواند از سرطان ریه و معده جلوگیری کند.

لیکوپن

این کاروتنوئید قرمز در سال 1989 به عنوان مهمترین مهارکننده اکسیژن فردی و مهار کننده قوی رادیکالهای آزاد در نظر گرفته شد. لیکوپن کاروتنوئید اصلی گوجه فرنگی ، هندوانه و گریپ فروت است. مطالعات نشان داده است که مصرف زیاد لیکوپن خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش می دهد. این بیماری تحت تأثیر هیچ کدام از کاروتنوئیدهای دیگر قرار نمی گیرد. برخی از مطالعات نشان داده اند که مصرف زیاد گوجه فرنگی سطح لیکوپن سرم را افزایش نمی دهد. با این حال ، مصرف آب گوجه فرنگی می تواند لیکوپن سرم و سطح کل خون را افزایش دهد. جذب لیکوپن در غذاهای چرب و پخته بیشتر است. همچنین نشان داده شده است که افراد سیگاری نسبت به افراد سیگاری لیکوپن کمتری در خون خود دارند. امروزه مطالعات زیادی در مورد اثرات لیکوپن در حال انجام است.

لوتئین و زآگزانتین

تجمع این آنتی اکسیدان ها در چشم از آب مروارید ناشی از آب مروارید و دژنراسیون ماکولا ناشی از افزایش سن جلوگیری می کند.

فلاونوئیدها و سایر فنل ها

فنول ها گروه بزرگی از مولکول های آلی هستند که در میوه ها و سبزیجات یافت می شوند. گیاهان فنل ها را برای اهداف مختلفی از جمله جلوگیری از هجوم حشرات ، بیماری ها و روشنایی شدید تولید می کنند. برخی از فنول ها بر ظاهر و کیفیت میوه ها تأثیر بسزایی دارند. این مواد همچنین باعث ایجاد بوهای مختلف در سبزیجات و میوه ها می شوند و برخلاف کاروتنوئیدها ، فلاونوئیدها عمدتا در آب محلول هستند. میزان فنل های میوه تحت تأثیر نوع میوه و میزان رسیدن میوه است. فلاونوئیدهای مهم شامل کوئرستین و کاتچین و منابع فلاونوئیدها شامل چای ، پیاز و کلم بروکلی است. امروزه بیش از 4000 گونه فلاونوئید شناخته شده است.

فلاونوئیدها رادیکال های آزاد اکسیژن و فلزات سنگین را از بین می برند. آنها همچنین از خواص آنتی اکسیدانی ویتامین C حمایت می کنند. مطالعات زیادی در مورد نقش فلاونوئیدها در جلوگیری از حملات ویروسی و باکتریایی ، التهاب و آلرژی انجام شده است. برخی فلاونوئیدها رگ های خونی را گشاد کرده و لخته شدن خون را کاهش می دهند. امروزه به نقش ضد سرطانی فلاونوئیدها نیز توجه زیادی شده است. همه خواص ضد توموری فلاونوئیدها به دلیل خاصیت آنتی اکسیدانی آنها نیست. بیشتر مطالعات فلاونوئیدها در آزمایشگاه انجام شده است و نمی توان آنها را به بدن انسان یا مطالعات اپیدمیولوژیک نسبت داد. با این حال ، این مطالعات به وضوح نقش غیرقابل انکار فلاونوئیدها در پیشگیری از سرطان را نشان داده است.

مکانیسم های احتمالی اثر ضد سرطانی فلاونوئیدها به شرح زیر است:
  • فلاونوئیدها می توانند در درجه اول از آسیب DNA جلوگیری کنند.
  • فلاونوئیدها می توانند از سرطان جلوگیری کنند.

فلاونوئیدها تأثیر قابل توجهی بر گردش خون دارند. زیرا می توانند تبادل مایع مویرگها با بافت را افزایش دهند. برخی از فلاونوئیدها دارای خواص ضد انعقادی هستند. این اثر ضد انعقادی با مهار آنزیم سیکلواکسیژناز ایجاد می شود. فلاونوئیدها همچنین اکسیداسیون LDL را کاهش داده و در مصرف ویتامین E صرفه جویی می کنند. همه این اثرات می تواند خطر بیماری های قلبی عروقی را کاهش دهد.
اولین مطالعه جامع در مورد تأثیر فلاونوئیدها با غذا بر بیماری های قلبی عروقی در مردان بالای 65 سال در هلند انجام شد. نتایج این مطالعه نشان داد که بین فلاونوئیدهای غذایی و سلامت قلب رابطه معنی داری وجود دارد. فنل های انگور شامل کاتچین ، فلاونول ، تانن و آنتوسیانین است.

عنصر کمیاب

برخی از این مواد نه تنها آنتی اکسیدان هستند ، بلکه ممکن است در ساخت آنزیم های آنتی اکسیدان نقش داشته باشند. به عنوان مثال ، منگنز ، مس و روی نقش مهمی در ساختار آنزیم سوپراکسید دیسموتاز و سلنیوم – در آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز دارند. اگرچه احتباس آهن در بدن به عنوان نمونه ای از اختلالات استرس اکسیداتیو در نظر گرفته می شود ، اما کمبود آهن نیز به طور قابل توجهی با افزایش تولید اکسیدان های فعال مرتبط است. یکی از مهمترین عناصر با خاصیت آنتی اکسیدانی ، سلنیوم است.

سلنیوم

سلنیوم هم عنصر ضروری بدن انسان و هم آنتی اکسیدان است. سلنیوم عضوی مسلم از آنزیم آنتی اکسیدان طبیعی (گلوتاتیون پراکسیداز) است. این آنزیم های آنتی اکسیدانی به طور موثری رادیکال های آزاد بسیار قوی را خنثی می کند.

ترکیبات گوگرد

سبزیجاتی مانند پیاز و سیر از نظر محتوای گوگرد به دقت مورد مطالعه قرار گرفته اند. به نظر می رسد این ترکیبات گوگردی می تواند از سرطان جلوگیری کند. در کشورهای مدیترانه ای از سیر به عنوان یک غذای سالم نام برده می شود. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که خوردن سبزیجاتی مانند پیاز و سیر می تواند از سرطان معده و روده جلوگیری کند. اما اطلاعات قانع کننده ای در مورد سرطان های دیگر وجود ندارد. علاوه بر این ، برخی از مطالعات روی حیوانات آزمایشگاهی نشان داده است که عصاره سیر و پیاز می تواند اثرات ضد سرطانی داشته باشد. این اثر را می توان با چندین مکانیسم توضیح داد ، که عملکرد آنتی اکسیدانی این ترکیبات تنها یکی از این مکانیسم ها است.

سایر آنتی اکسیدان های غذایی

سایر آنتی اکسیدان های غذایی شامل یوبیکینون (کوآنزیم Q10) و لیپوئیک اسید است. اسفناج ، کلم بروکلی ، گوجه فرنگی و نخود فرنگی منابع غنی لیپوئیک اسید هستند.
آنتی اکسیدان های تولید شده در بدن
آنتی اکسیدان ها در بدن عبارتند از: آنزیم های آنتی اکسیدانی و مهمترین آنزیم ها – آنتی اکسیدان ها سوپراکسید دیسموتاز (SOD) ، گلوتاتیون پراکسیداز (GSHPX) و کاتالاز هستند.

سوپراکسید دیسموتاز یک آنزیم درون سلولی است که از سلول ها در برابر آسیب سوپراکسید محافظت می کند. این آنزیم به طور مداوم آنیون سوپراکسید را به مولکول اکسیژن و آب اکسیژن (H2O2) تبدیل می کند. گلوتاتیون پراکسیداز هیدروپراکسیدهای لیپیدی را به الکل تبدیل می کند که خطر کمتری برای سلول ایجاد می کند. گلوتاتیون پراکسیداز نیز پراکسیدهای هیدروژن را به آب تبدیل می کند. مولکول گلوتاتیون پراکسیداز همچنین حاوی فلز سلنیوم است. آنزیم کاتالاز پراکسید هیدروژن را به آب و اکسیژن تبدیل می کند. هر مولکول کاتالاز می تواند میلیون ها مولکول پراکسید هیدروژن را به آب و اکسیژن در ثانیه تبدیل کند.


دکتر رضا اطمینانانی

متخصص تغذیه اصفهان


دکتر رضا اطمینانانی با ارائه تغذیه ، مقدار و رژیم اولیه می تواند نقش مهمی در دستیابی به سلامت جسمی و روحی ایفا کند.

برای مشاهده صفحه اینستاگرام دکتر رضا اطمینانانی متخصص تغذیه و تغذیه اصفهان کلیک کنید.


مطالب توصیه شده:

محصولات مفید و مضر برای حساسیت غذایی

مصرف هندوانه و چاقی

مصرف زیاد گوشت قرمز ممنوع است

راهکارهای مقابله با گرسنگی

راهنمای خرید محصولات لبنی



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *